TCVN hệ thống chữa cháy vách tường là nội dung chủ đầu tư cần tìm hiểu khi xây dựng nhà xưởng, nhà kho hoặc cải tạo công trình. Áp dụng đúng tiêu chuẩn giúp xác định yêu cầu trang bị, bố trí họng nước và thiết kế hệ thống phù hợp. Vậy hệ thống chữa cháy vách tường cần đáp ứng những quy định nào? Cần kiểm tra những thiết bị gì để hệ thống hoạt động hiệu quả? Basic Fire sẽ giúp bạn làm rõ các nội dung quan trọng dưới đây.

Hệ thống chữa cháy vách tường là gì?
Hệ thống chữa cháy vách tường là hệ thống cấp nước chữa cháy được bố trí bên trong công trình. Hệ thống thường sử dụng họng nước, vòi và lăng phun để hỗ trợ xử lý đám cháy.
Các thành phần chính gồm:
- Tủ chữa cháy: Bảo quản và bố trí thiết bị.
- Họng nước chữa cháy: Điểm kết nối lấy nước từ đường ống.
- Vòi và lăng phun: Dẫn nước và phun nước vào đám cháy.
- Đường ống và van: Dẫn nước và kiểm soát dòng chảy.
- Nguồn nước và máy bơm: Cung cấp nước, áp lực theo yêu cầu thiết kế.
Tùy quy mô và đặc điểm công trình, hệ thống có thể được thiết kế độc lập hoặc kết hợp với hệ thống chữa cháy tự động bằng nước.
Khác với sprinkler, hệ thống họng nước chữa cháy trong nhà thường cần người sử dụng triển khai vòi và lăng phun. Vì vậy, thiết bị phải dễ tiếp cận, nguồn nước phải đáp ứng yêu cầu và hệ thống cần được kiểm tra định kỳ.
TCVN nào quy định về hệ thống chữa cháy vách tường?
Khi tìm hiểu TCVN hệ thống chữa cháy vách tường, chủ đầu tư cần xác định đúng tiêu chuẩn và quy chuẩn áp dụng cho công trình. Hai văn bản cần quan tâm là TCVN 3890:2023 và QCVN 06:2022/BXD cùng các nội dung sửa đổi tương ứng.
TCVN 3890:2023 – Quy định về trang bị phương tiện PCCC
TCVN 3890:2023 có tên Phòng cháy chữa cháy – Phương tiện phòng cháy và chữa cháy cho nhà và công trình – Trang bị, bố trí.
Tiêu chuẩn này đề cập đến việc trang bị và bố trí phương tiện PCCC cho nhà và công trình.
Trong đó, mục 5.4.1 quy định về hệ thống họng nước chữa cháy trong nhà. Phụ lục B là căn cứ quan trọng để xác định các trường hợp cần trang bị hệ thống.
Khi áp dụng, chủ đầu tư cần xem xét:
- Loại công trình và công năng sử dụng.
- Quy mô và đặc điểm nguy hiểm cháy.
- Yêu cầu trang bị theo tiêu chuẩn.
- Điều kiện cấp nước và phương án thiết kế.
Không nên kết luận mọi công trình đều phải lắp hệ thống chữa cháy vách tường nếu chưa đối chiếu các điều kiện áp dụng cụ thể.
QCVN 06:2022/BXD – Quy chuẩn an toàn cháy cho nhà và công trình
QCVN 06:2022/BXD quy định các yêu cầu kỹ thuật về an toàn cháy đối với nhà và công trình. Văn bản này đã có Sửa đổi 1:2023.
Đối với hệ thống chữa cháy vách tường, cần nghiên cứu các yêu cầu liên quan đến bố trí họng nước, cấp nước chữa cháy và điều kiện bảo đảm an toàn cho công trình.
TCVN 3890:2023 và QCVN 06:2022/BXD có phạm vi điều chỉnh khác nhau. Vì vậy, cần tra cứu đúng điều khoản thay vì sử dụng hai văn bản thay thế cho nhau.
Lưu ý: Trước khi thiết kế hoặc thi công, cần kiểm tra hiệu lực, phạm vi áp dụng và các văn bản sửa đổi liên quan tại thời điểm triển khai dự án.
Những yêu cầu kỹ thuật cần quan tâm khi thiết kế

Một hệ thống chữa cháy vách tường hiệu quả cần đáp ứng đồng thời yêu cầu về vị trí lắp đặt, nguồn nước và khả năng vận hành.
Bố trí họng nước và tủ chữa cháy
Họng nước cần được bố trí tại vị trí thuận tiện cho việc tiếp cận và sử dụng khi có cháy. Phương án bố trí phải phù hợp với mặt bằng, công năng và phạm vi bảo vệ của công trình. Tủ chữa cháy cần dễ nhận biết, không bị hàng hóa hoặc máy móc che khuất. Vòi, lăng phun và van phải được bảo quản tốt để có thể sử dụng khi cần thiết. Khoảng cách bố trí họng nước không nên áp dụng theo một con số cố định cho mọi công trình. Việc xác định phải căn cứ quy chuẩn, tiêu chuẩn và hồ sơ thiết kế tương ứng.
Tính toán đường ống, lưu lượng và áp lực nước
Đường ống phải được tính toán để bảo đảm khả năng cấp nước theo yêu cầu của hệ thống.
Các yếu tố cần xem xét gồm:
- Lưu lượng nước chữa cháy yêu cầu.
- Áp lực nước tại các vị trí bất lợi.
- Đường kính ống và tổn thất áp lực.
- Khả năng cấp nước của bể chứa và máy bơm.
- Điều kiện vận hành của các hệ thống liên quan.
Việc lựa chọn đường kính ống, công suất máy bơm và dung tích bể nước cần dựa trên tính toán kỹ thuật. Không nên chọn thiết bị chỉ dựa vào kinh nghiệm hoặc quy mô công trình.
Lựa chọn thiết bị phù hợp
Các thiết bị như tủ chữa cháy, van, vòi, lăng phun, đường ống và máy bơm cần phù hợp với hồ sơ thiết kế.
Chủ đầu tư nên kiểm tra thông số kỹ thuật, hồ sơ sản phẩm và khả năng tương thích giữa các thiết bị trước khi lắp đặt.
Cách kiểm tra hệ thống chữa cháy vách tường

Kiểm tra định kỳ giúp phát hiện sớm hư hỏng và hạn chế nguy cơ hệ thống không hoạt động hiệu quả khi xảy ra cháy.
Chủ đầu tư nên chú ý 6 hạng mục sau:
- Tủ chữa cháy: Kiểm tra khả năng tiếp cận, tình trạng tủ và các thiết bị bên trong.
- Vòi, lăng phun và van: Phát hiện hư hỏng, rò rỉ hoặc tình trạng khó thao tác.
- Nguồn nước: Kiểm tra tình trạng nguồn cấp và lượng nước dự trữ theo yêu cầu thiết kế.
- Máy bơm chữa cháy: Kiểm tra tình trạng thiết bị và khả năng vận hành.
- Khả năng cấp nước: Thực hiện các phép thử cần thiết để đánh giá lưu lượng, áp lực và hoạt động của hệ thống.
- Hồ sơ kiểm tra: Ghi nhận kết quả, các bất thường và biện pháp khắc phục.
Việc thử áp lực và vận hành thiết bị cần được thực hiện theo quy trình kỹ thuật phù hợp, bảo đảm an toàn.
Ngoài kiểm tra trực quan, cần duy trì công tác bảo trì và xử lý kịp thời các hư hỏng được phát hiện.
Những sai sót thường gặp khi lắp đặt hệ thống
Một số lỗi có thể làm giảm hiệu quả của hệ thống chữa cháy vách tường gồm:
- Bố trí họng nước chưa đáp ứng phạm vi bảo vệ theo thiết kế.
- Nguồn nước hoặc máy bơm không đáp ứng yêu cầu tính toán.
- Vòi, lăng phun và van bị hư hỏng.
- Đường ống rò rỉ hoặc bị ăn mòn.
- Tủ chữa cháy bị che khuất, gây khó khăn khi sử dụng.
- Không kiểm tra, bảo trì hoặc xử lý bất thường kịp thời.
Những vấn đề này có thể khiến hệ thống không đáp ứng yêu cầu khi xảy ra sự cố.
Để hạn chế rủi ro, chủ đầu tư cần kiểm tra hồ sơ thiết kế, kiểm soát chất lượng thi công và duy trì việc kiểm tra hệ thống trong suốt quá trình sử dụng.
Khi nào nên thuê đơn vị thiết kế và thi công PCCC?

Chủ đầu tư nên tìm đơn vị chuyên môn khi xây dựng nhà xưởng, nhà kho, cải tạo công trình hoặc cần đánh giá hệ thống chữa cháy hiện hữu. Đơn vị thực hiện cần có khả năng tư vấn tiêu chuẩn áp dụng, thiết kế phương án kỹ thuật, lựa chọn thiết bị và triển khai thi công phù hợp với hồ sơ được phê duyệt hoặc chấp thuận theo quy định áp dụng. Bên cạnh thi công, công tác kiểm tra và bảo trì cũng rất quan trọng. Hệ thống cần được theo dõi để phát hiện hư hỏng và duy trì khả năng vận hành.
Basic Fire cung cấp giải pháp tư vấn, thiết kế, thi công và bảo trì hệ thống PCCC, hỗ trợ doanh nghiệp lựa chọn phương án phù hợp với đặc điểm công trình. Liên hệ Basic Fire để được tư vấn giải pháp thiết kế và thi công hệ thống chữa cháy vách tường phù hợp với nhu cầu thực tế.
Câu hỏi thường gặp về TCVN hệ thống chữa cháy vách tường
TCVN nào quy định việc trang bị hệ thống chữa cháy vách tường?
TCVN 3890:2023 là một trong những tiêu chuẩn quan trọng để xác định việc trang bị hệ thống họng nước chữa cháy trong nhà. Cần đối chiếu mục 5.4.1, Phụ lục B và các quy định liên quan để xác định yêu cầu cụ thể cho từng công trình.
Công trình nào bắt buộc phải lắp hệ thống chữa cháy vách tường?
Không phải mọi công trình đều áp dụng cùng một yêu cầu. Việc trang bị phụ thuộc vào loại công trình, quy mô, công năng và các quy chuẩn, tiêu chuẩn có liên quan.
Áp lực và lưu lượng nước chữa cháy được xác định như thế nào?
Các thông số này được xác định theo yêu cầu kỹ thuật áp dụng và tính toán thủy lực. Quá trình tính toán cần xem xét nguồn nước, đường ống, máy bơm và điều kiện vận hành của hệ thống.
Hệ thống chữa cháy vách tường cần kiểm tra những gì?
Cần kiểm tra tủ chữa cháy, họng nước, vòi, lăng phun, van, nguồn nước, máy bơm và khả năng vận hành theo thiết kế. Kết quả cần được ghi nhận để theo dõi và khắc phục các bất thường.
Kết luận
Nắm rõ TCVN hệ thống chữa cháy vách tường giúp chủ đầu tư có cơ sở xác định yêu cầu trang bị, thiết kế và kiểm tra hệ thống phù hợp. Việc áp dụng đúng tiêu chuẩn, quy chuẩn và tính toán kỹ thuật là yếu tố quan trọng để nâng cao hiệu quả bảo vệ công trình. Liên hệ Basic Fire ngay hôm nay để được tư vấn giải pháp thiết kế, thi công và bảo trì hệ thống chữa cháy vách tường phù hợp với công trình của bạn.

